Besluit 2009/42/GBVB van de Raad van 19 januari 2009 inzake steun aan EU-activiteiten ter bevordering onder derde landen van het proces dat moet leiden tot een Wapenhandelsverdrag, in het kader van de Europese veiligheidsstrategie
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name op artikel 13, lid 3, en artikel 23, lid 1,
(1) Op 12 december 2003 heeft de Europese Raad een Europese veiligheidsstrategie aangenomen waarin wordt opgeroepen tot een internationale orde gebaseerd op doeltreffend multilateralisme. In de Europese veiligheidsstrategie wordt het Handvest van de Verenigde Naties erkend als het basiskader voor de internationale betrekkingen. De Europese Unie heeft er een prioriteit van gemaakt om de Verenigde Naties te versterken en zodanig uit te rusten, dat zij hun verantwoordelijkheden kunnen nakomen en effectief kunnen optreden.
(2) De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft op 6 december 2006 Resolutie 61/89 „Op weg naar een verdrag inzake wapenhandel: vaststelling van gemeenschappelijke internationale normen voor de invoer, uitvoer en overdracht van conventionele wapens” aangenomen.
(3) De Raad heeft zich in zijn conclusies van 11 december 2006 verheugd getoond dat het proces met het oog op de uitwerking van een juridisch bindend internationaal verdrag inzake wapenhandel formeel is ingeleid en heeft met waardering vastgesteld dat een duidelijke meerderheid van de lidstaten van de VN, waaronder alle EU-lidstaten, de resolutie hebben gesteund. De Raad heeft nogmaals bevestigd dat de EU en haar lidstaten een actieve rol in dit proces zullen spelen, en heeft het belang van samenwerking met andere staten en regionale organisaties in het kader van dit proces benadrukt.
(4) De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft een groep van regeringsdeskundigen (GGE) met 28 leden ingesteld om de bespreking van een eventueel wapenhandelsverdrag voort te zetten. De GGE is in de loop van 2008 meermaals bijeengekomen en heeft haar conclusies tijdens de ministeriële week van de 63e Algemene Vergadering gepresenteerd. De groep concludeerde dat verdere besprekingen nodig zijn en dat de inspanningen stap voor stap, op open en transparante wijze, in het kader van de Verenigde Naties moeten plaatsvinden. De GGE moedigde de staten die daartoe in staat zijn, aan op verzoek bijstand te verlenen aan staten die daaraan behoefte hebben.
(5) In zijn conclusies van 10 december 2007 heeft de Raad het belang onderstreept van de door de VN ingestelde GGE, die hij heeft aangemoedigd bij dit proces vooruitgang te boeken. De Raad is er vast van overtuigd dat een alomvattend, juridisch bindend instrument, dat spoort met de bestaande verantwoordelijkheden van de staten uit hoofde van het toepasselijke internationale recht, en waarin gemeenschappelijke internationale normen worden vastgesteld voor de invoer, uitvoer en overdracht van conventionele wapens, in belangrijke mate zal bijdragen aan de strijd tegen de ongewenste en onverantwoorde verspreiding van conventionele wapens.
(6) In oktober 2008 heeft het Eerste Comité van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zijn goedkeurig gehecht aan de resolutie „Naar een Verdrag inzake de wapenhandel: Opstelling van gemeenschappelijke internationale criteria voor de invoer, uitvoer en overdracht van conventionele wapens”. Alle lidstaten van de EU hebben deze tekst mede ondersteund.
(7) Het VN-Instituut voor Ontwapeningsonderzoek (UNIDIR) heeft zijn steun aan dit proces verleend door een tweedelige studie uit te voeren bestaande uit twee grondige analyses van de standpunten van de lidstaten van de VN over de haalbaarheid, de reikwijdte en de ontwerp-parameters van een wapenhandelsverdrag. De analyses van UNIDIR hebben de besprekingen over een wapenhandelsverdrag vooruitgeholpen door gebieden van consensus en divergentie, alsook verwaarloosde gebieden in kaart te brengen. Deze analyses vormden een nuttige inbreng voor de GGE. Het is daarom redelijk UNIDIR de technische uitvoering van de activiteiten uit hoofde van dit besluit toe te vertrouwen.
(8) Op basis van bovenstaande conclusies van de Raad moet de EU dit proces steunen, ter versterking van de tot dusver verrichte werkzaamheden, door het debat open te stellen voor landen die niet aan de GGE deelnemen en voor andere actoren zoals de civiele samenleving en de industrie, om het inzicht in de problematiek te vergroten en bij te dragen aan verbreding van de aanbevelingen van de GGE,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Ter bevordering onder derde landen van het proces dat moet leiden tot een Wapenhandelsverdrag, steunt de Europese Unie activiteiten om de volgende doelstellingen kracht bij te zetten:
- a) de nationale en regionale actoren, de lidstaten van de Verenigde Naties, de civiele samenleving en de industrie bewuster te maken van de huidige internationale besprekingen over een wapenhandelsverdrag;
- b) de doeltreffendheid van de door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties ingestelde groep van regeringsdeskundigen (GGE) voor een wapenhandelsverdrag te vergroten en de Verenigde Naties te versterken als enig forum dat een werkelijk universeel instrument tot stand kan brengen;
- c) bij te dragen tot meer betrokkenheid van alle lidstaten van de Verenigde Naties en van regionale organisaties bij het proces voor een wapenhandelsverdrag;
- d) gedachtewisselingen aan te moedigen tussen landen die aan de GGE deelnemen en landen die hieraan niet deelnemen;
- e) het debat tussen lidstaten van de Verenigde Naties aan te moedigen, met name tussen die welke niet deelnemen aan de GGE;
- f) een gedachtewisseling tussen lidstaten van de Verenigde Naties, regionale organisaties, de civiele samenleving en de industrie te bevorderen;
- g) eventuele elementen, de reikwijdte en de gevolgen van een wapenhandelsverdrag in kaart te brengen, en
- h) deze debatten en standpunten met de gehele internationale gemeenschap te delen.
Ter verwezenlijking van de bovengenoemde doelstellingen onderneemt de EU het volgende project:
-
organisatie van zes regionale seminars, een openingsmanifestatie, een nevenactiviteit in de marge van de vergadering van de Eerste Commissie (64e zitting van AVVN) en een afsluitend seminar, waar de resultaten zullen worden verspreid.